Σκωληκοειδίτιδα: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε

Η σκωληκοειδίτιδα είναι η οξεία φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, ενός μικρού σωληνοειδούς οργάνου που βρίσκεται στο τυφλό παχύ έντερο, και αποτελεί μία από τις πιο συχνές επείγουσες χειρουργικές παθήσεις. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η άμεση χειρουργική αντιμετώπιση είναι κρίσιμες για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών όπως η διάτρηση και η περιτονίτιδα.

Τι είναι η σκωληκοειδής απόφυση

Η σκωληκοειδής απόφυση είναι ένα κυλινδρικό όργανο μήκους 5-10 εκατοστών που εκφύεται από το τυφλό παχύ έντερο, στο σημείο όπου το λεπτό έντερο συνδέεται με το παχύ. Παρόλο που η ακριβής λειτουργία της παραμένει αβέβαιη, πιστεύεται ότι παίζει ρόλο στο ανοσοποιητικό σύστημα και στη χώνευση.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η σκωληκοειδίτιδα εμφανίζεται όταν η σκωληκοειδής απόφυση φλεγμαίνει λόγω απόφραξης του αυλού της. Οι πιο συνηθισμένες αιτίες απόφραξης περιλαμβάνουν:

Συσσώρευση σκληρών κοπράνων (κοπρόλιθοι) – η πιο συχνή αιτία
Λεμφοειδής υπερπλασία – διόγκωση των λεμφαδένων της περιοχής, συχνά μετά από ιογενή λοίμωξη
Ξένα σώματα ή σπάνια παράσιτα
Όγκοι – σε σπάνιες περιπτώσεις

Η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά είναι πιο συχνή σε άτομα μεταξύ 10 και 30 ετών.

Συμπτώματα σκωληκοειδίτιδας

Τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδας εμφανίζονται συνήθως ταχέως και επιδεινώνονται μέσα σε λίγες ώρες. Η κλασική κλινική εικόνα περιλαμβάνει:

Κύρια συμπτώματα

Κοιλιακός πόνος: Ξεκινά συνήθως γύρω από τον ομφαλό ως αμβλύς πόνος και μέσα σε 6-12 ώρες μετατοπίζεται στη δεξιά κάτω κοιλία (στο σημείο McBurney), όπου γίνεται οξύς και εντοπισμένος
Απώλεια όρεξης (ανορεξία): Συχνά ένα από τα πρώτα συμπτώματα
Ναυτία και έμετος: Εμφανίζονται συνήθως μετά την έναρξη του πόνου
Πυρετός: Χαμηλός πυρετός (37,5-38,5°C), αν και υψηλότερος πυρετός μπορεί να υποδηλώνει διάτρηση

Άλλα πιθανά συμπτώματα

Δυσκοιλιότητα ή διάρροια
Επώδυνη ούρηση
Αδυναμία εκτόνωσης αερίων

Διάγνωση

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και την κλινική εξέταση. Ο γιατρός θα ψηλαφίσει την κοιλιά για να εντοπίσει τον πόνο στη δεξιά κάτω λαγόνιο χώρα και θα ελέγξει για σημεία περιτοναϊκού ερεθισμού.

Σε αμφίβολες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν:

Εξετάσεις αίματος: Για ανίχνευση λευκοκυττάρωσης (αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια) που υποδηλώνει λοίμωξη
Υπέρηχος κοιλιάς: Ειδικά σε παιδιά και εγκύους
Αξονική τομογραφία: Σε ενήλικες με ασαφή κλινική εικόνα

Θεραπεία: Σκωληκοειδεκτομή

Η θεραπεία της οξείας σκωληκοειδίτιδας είναι αποκλειστικά χειρουργική και περιλαμβάνει την αφαίρεση της φλεγμαίνουσας σκωληκοειδούς απόφυσης (σκωληκοειδεκτομή). Η επέμβαση πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό για να αποφευχθεί η διάτρηση.

Τύποι επέμβασης

Μετά τη λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή:

Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως 1-2 ημέρες
Ο ασθενής μπορεί να περπατήσει την ίδια ημέρα
Η επιστροφή στην εργασία γίνεται σε 1-2 εβδομάδες για ελαφριά εργασία
Αποφυγή βαριών σωματικών δραστηριοτήτων για 4-6 εβδομάδες

Επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί

Αν η σκωληκοειδίτιδα δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε:

Διάτρηση της σκωληκοειδούς απόφυσης: Μέσα σε 48-72 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων
Περιτονίτιδα: Φλεγμονή του περιτοναίου (της μεμβράνης που καλύπτει τα κοιλιακά όργανα)
Αποστήματα: Συλλογή πύου στην κοιλιά
Σηψαιμία: Γενικευμένη λοίμωξη του αίματος, απειλητική για τη ζωή

Πότε να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό ή επισκεφθείτε τα επείγοντα αν:

Έχετε ξαφνικό, οξύ κοιλιακό πόνο που επιδεινώνεται
Ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό, ναυτία ή έμετο
Ο πόνος εντοπίζεται στη δεξιά κάτω κοιλία
Ο πόνος χειροτερεύει με την κίνηση, το βήχα ή το φτέρνισμα

Συχνές ερωτήσεις

Μπορεί να θεραπευτεί η σκωληκοειδίτιδα με αντιβιοτικά;
Σε ορισμένες ήπιες περιπτώσεις, τα αντιβιοτικά μπορεί να βελτιώσουν προσωρινά τα συμπτώματα, αλλά η υποτροπή είναι συχνή. Η χειρουργική αφαίρεση παραμένει η οριστική θεραπεία.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Μετά από λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή, οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες μέσα σε 1-2 εβδομάδες.

Μπορεί να εμφανιστεί ξανά σκωληκοειδίτιδα μετά την επέμβαση;
Όχι, μια φορά αφαιρεθεί η σκωληκοειδής απόφυση, δεν μπορεί να εμφανιστεί ξανά σκωληκοειδίτιδα.