Φροντίδα και Καθαρισμός Κατακλίσεων: Οδηγός για Ασθενείς και Φροντιστές

Οι κατακλίσεις (κατακλίσεις πίεσης ή «bedsores») είναι τραυματισμοί του δέρματος και των υποκείμενων ιστών που προκαλούνται από παρατεταμένη πίεση, συχνά σε άτομα με περιορισμένη κινητικότητα. Η σωστή φροντίδα και ο καθαρισμός τους είναι κρίσιμες για την επούλωση και την πρόληψη επιπλοκών όπως λοιμώξεις.

 

 

Τι είναι οι κατακλίσεις και πώς εξελίσσονται

Οι κατακλίσεις ταξινομούνται σε 4 στάδια ανάλογα με το βάθος του τραυματισμού:

Στάδιο Εμφάνιση Χαρακτηριστικά
Στάδιο 1 Ερυθρότητα που δεν ασπρίζει με πίεση Το δέρμα είναι ακέραιο, αλλά κοκκινωπό, ζεστό ή ευαίσθητο 
Στάδιο 2 Επιφανειακό έλκος ή φλύκταινα Μερική απώλεια δέρματος, ροζ/κόκκινη βάση, μπορεί να μοιάζει με φουσκάλα 
Στάδιο 3 Βαθύ έλκος («κρατήρας») Πλήρης απώλεια δέρματος, ορατό λίπος, χωρίς οστό/τένοντα 
Στάδιο 4 Πολύ βαθύ έλκος Ορατοί μύες, τένοντες ή οστά, υψηλός κίνδυνος λοίμωξης 

Βασικές αρχές φροντίδας και καθαρισμού

1. Ανακούφιση πίεσης (το πιο σημαντικό)

  • Αλλαγή θέσης: Κάθε 2 ώρες για ασθενείς στο κρεβάτι, κάθε 1 ώρα για καθιστικούς

  • Χρήση ειδικών στρωμάτων/μαξιλαριών: Στρώματα εναλλασσόμενης πίεσης, μαξιλάρια gel ή αφρού

  • Αποφυγή τριβής: Μην σύρετε τον ασθενή στο κρεβάτι — σηκώστε τον απαλά

2. Καθαρισμός του τραύματος

  • Στάδιο 1: Καθαρίστε απαλά με ήπιο σαπούνι και χλιαρό νερό, στεγνώστε ταμποναριστά

  • Στάδια 2–4:

    • Χρησιμοποιήστε φυσιολογικό ορό (0,9% NaCl) για έκπλυση

    • Αποφύγετε: Οξυζενέ (υδρογόνο), οινόπνευμα, ιώδιο — καταστρέφουν τον υγιή ιστό

    • Στεγνώστε απαλά με γάζα, χωρίς τρίψιμο

3. Εφαρμογή επιδέσμων

  • Στάδιο 1: Προστατευτική κρέμα φραγμού (barrier cream) ή διαφανής μεμβράνη

  • Στάδιο 2: Υδροκολλοειδείς ή αφρώδεις επίδεσμοι που διατηρούν υγρασία

  • Στάδια 3–4: Απαιτούν επαγγελματική αξιολόγηση — μπορεί να χρειαστούν ειδικά επιθέματα, αφαίρεση νεκρού ιστού (debridement) ή χειρουργική παρέμβαση

4. Έλεγχος υγρασίας και διατροφή

  • Διατήρηση δέρματος στεγνού: Χρησιμοποιήστε απορροφητικά pads για ακράτεια, αλλάζετε συχνά

  • Ενυδάτωση και διατροφή: Υψηλή πρωτεΐνη, βιταμίνη C, ψευδάργυρος — επιταχύνουν την επούλωση

  • Αποφύγετε το κάπνισμα: Μειώνει την αιμάτωση και καθυστερεί την επούλωση

Πότε να καλέσετε γιατρό

Επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό ή νοσηλευτή τραυμάτων αν:

  • Το έλκος βαθαίνει ή μεγαλώνει

  • Υπάρχουν σημάδια λοίμωξης (πύον, δυσωδία, πυρετός, αυξημένος πόνος)

  • Ο ασθενής έχει διαβήτη, ανοσοκαταστολή ή κακή κυκλοφορία

  • Το έλκος είναι στάδιο 3 ή 4

Πρόληψη: Καθημερινές συνήθειες

  • Καθημερινός έλεγχος δέρματος: Εστιάστε σε ιερό οστό, φτέρνες, γοφούς, αγκώνες

  • Ενυδάτωση δέρματος: Χρησιμοποιήστε ενυδατικές κρέμες χωρίς αλκοόλ

  • Αποφύγετε μασάζ σε ερυθρωμένες περιοχές: Μπορεί να επιδεινώσει τον τραυματισμό

  • Σωστή στάση στο κρεβάτι: Κεφάλι κρεβατιού ≤30° για μείωση ολίσθησης

    Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του άρθρου είναι εκπαιδευτικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική συμβουλή. Για εξατομικευμένο σχέδιο φροντίδας, συμβουλευτείτε πάντα τον θεράποντα ιατρό ή εξειδικευμένο νοσηλευτή τραυμάτων.


 
 
 
 

Υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω για εσάς;

Τηλέφωνο
6974129719
Στείλτε μας ένα email
ntampos.ioannis@gmail.com

Επικοινωνήστε μαζί μας Στείλτε μας μήνυμα